The Garden of England
 

Omzoomd door manshoge hagen volgt een holle weg een grillig tracé over het platteland van Kent. Het is een warme zondagmiddag in mei en behalve een enkele ruiter in fluweelrood jockey-kostuum is de weg leeg. Hoewel.......? Een dof boenk, boenk, boenk komt uit de verte naderbij en doet het asfalt sidderen. Om de bocht verschijnt een glimmend gepoetste antieke stoomwals ten tonele met man, vrouw en twee kinderen in zondagse kledij die vanuit hun hoge positie enthousiast naar me zwaaien. Voor ik van de verbazing bekomen ben lossen de witte dampwolken weer op tussen het struweel en keert de rust weer.

Of je nu met veerboot, catamaran, hovercraft of kanaaltunnel de oversteek maakt, als fietser van het continent proef je in Kent en Sussex meteen die onmiskenbare Engelse sfeer. Heerlijk, die moeilijk te omschrijven maar onnavolgbare mix van traditie, kleinschaligheid, gastvrijheid, merkwaardig hobbyisme en truttigheid. De zuidoost hoek van Engeland mag dan dichtbevolkt en weinig autoluw zijn, buiten de grote steden is wèl een eeuwenoud, kleinschalig cultuurlandschap wonderwel intact gebleven. Heuvelachtigheid is nog zo'n kenmerk al wordt de 300 meter grens nergens gehaald. In het zuiden liggen de South Downs, een formatie van opeenvolgende ronde krijtheuvels die als gestrande walvissen op een rij van Eastbourne tot Winchester liggen met maximale hoogtes van even boven de 250 meter. Een fraaie keten die slechts wordt onderbroken door rivieren als de Ouse, Adur en Arun. Waar de South Downs de zee raakt bij Eastbourne resulteert dat in spectaculaire kliffen zoals de fameuze Seven Sisters. De over het algemeen boomloze en met grasland begroeide Downs vormen het domein van duizenden schapen die al herkauwend eindeloos van zich af kijken en in hun blikveld slechts wandelaars en mountainbikers op de 160 kilometer lange South Downs Way zien langsschuiven. In het noorden loopt een soortgelijke dubbele heuvelrug eveneens van west naar oost: de North Downs die bij Dover aan de kust uitmondt in de beroemde White Cliffs of Dover. In tegenstelling tot de South Downs zijn de North Downs veel meer met bos bekleed. Tussen beide ruggen in liggen de heuvels en vlaktes van The Weald, een naam die herinnert aan de eindeloze wouden uit de Saksische tijd. Talloze boomgaarden leverden hier al in de middeleeuwen het fruit voor Londen en verleenden Kent haar huidige bijnaam: The Garden of England.

Waar te fietsen?
De Britten houden als het bergop gaat niet van omwegen en dat leidt bij heuvels die de vergelijking met Zuid Limburg amper kunnen doorstaan tot soms verbluffende percentages. De Downs en ook de hogere delen van de Weald vereisen dus zeer kleine versnellingen en een goede fietsconditie. Echt vlakke gebieden, waar fietsen betrekkelijk weinig inspanning vergt zijn eigenlijk alleen te vinden in het noordoosten van Kent tussen Canterbury, Deal en Margate -zie ook de voorbeeldroute- en tussen Hythe en Rye in Romney Marsh dat in vervlogen tijden op de zee werd veroverd. In Romney Marsh ("flat as a pancake") mengt zich de zilte lucht van de zee met het weeë zoet van het koolzaad en is het geblaat van de schapen, volgens kenners het beste ras van het eiland, niet van de lucht. Tussen de High Weald en de North Downs is ruwweg van Ashford tot Tonbridge een smalle strook te vinden van licht heuvelig terrein met talloze autoluwe kronkelweggetjes. Op het platteland rondom Chichester in West-Sussex zijn eveneens aardige fietsmogelijkheden, maar hier zijn de wegen wat drukker. 
Onder de rook van Londen ligt het kleine en onbekende graafschap Surrey. Hoewel zich hier de nabijheid van 12 miljoen Londenaren doet gevoelen is er toch een mooie bewegwijzerde lange afstands fietsroute uitgezet over relatief rustige wegen, voerend langs schilderachtige cottages en buitenhuizen: de Surrey Cycleway. 

Mr. Bean
Op het smalle landweggetje manoevreert een camper onhandig achteruit van een oprit; de motor slaat af en het vehikel blokkeert de doorgang. Een verbluffende copie van Mr. Bean buigt zich uit het raampje, glimlacht verontschuldigend en zegt "Oh, I am so sorry!" Grinnikend trap ik verder langs een Tea Garden waar de Victorian Cream Tea koninklijk smaakt en verbaas me over de verkeersborden die waarschuwen voor overstekende "badgers" (dassen).
"How do you like old England" vraagt een stokoude grijsaard een half uur later met onverholen trots in zijn stem op het middeleeuwse pleintje van Alfriston in East-Sussex. "Very much indeed, sir" antwoord ik naar waarheid en vergaap me aan de schitterende vakwerk huizen met het 14e eeuwse Clergy House als pronkstuk.

Het wordt nu tijd voor hèt paradepaardje voor fietsers in Zuidoost-Engeland: de Cuckoo Trail. Deze volkomen vlakke en zeer populaire fiets- en wandelroute volgt het tracé van de oude Cuckoo spoorlijn die van 1849 tot 1968 dienst deed. De trail is volledig autovrij zodat veel kinderen hier hun eerste fietslessen krijgen. Ik verken het 17 kilometer lange traject van Polegate tot Heathfield. Het stuk van Polegate tot Eastbourne is nog in aanleg. In het jaar 2000 zal de Cuckoo Trail deel uitmaken van een permanente fietsverbinding tussen Londen en Eastbourne. Iets minder dan de helft van de trail blijkt geasfalteerd, de rest is halfverhard maar uitstekend befietsbaar. Het enige waardoor onbelemmerd freewheelen wordt gehinderd zijn de vele sluisconstructies die bij wegkruisingen ongewenst verkeer buiten houden, maar ook voor een fietser met bagage lastige obstakels vormen. Door een tunnel van vegetatie voert de route me door typisch Engels "countryside" met knalblauwe wilde hyacinthen, weinig schuwe grijze eekhoorns en veel zangvogels verborgen in het struweel. Absoluut hoogtepunt langs de route is het nietige Hellingly dat 600 meter van de trail af in het groen verscholen ligt. De "village green" met eeuwenoude grafzerken en prachtige cottages rondom de kerk is zo adembenemend mooi dat ik een uur later nog steeds op het bankje zit.

Geen mooiere plaats in Kent voor het maken van fietstochtjes dan Canterbury, het Rome van de Angelsaksische kerk en het middeleeuwse decor voor de beroemde Canterbury Tales van Geoffrey Chaucer. Twee kilometer ten westen van het centrum aan de A257 ligt een ruime camping, ideaal als uitvalsbasis.

Dagtrip Canterbury-Sandwich
45 km, (50 vanaf Canterbury centrum) 150m hoogteverschil
Aanbevolen kaart: O.S. Landranger Map nr. 179 of Goldeneye Cyclist/All Purpose Road Map to Kent.
  
0 Camping Canterbury  40
6.5 Stodmarsh 5
12 Preston 10
14  Elmstone 10
16 Ware 10
17.5 Upper Goldstone 10
21.5 Richborough Castle 18
23.5  Sandwich 5
27 Woodnesborough 30
31.5 Staple 25
34 Wingham 10
40.5 Bekesbourne
44.5 Camping Canterbury 40

Karakteristiek:
Na het oversteken van de hoofdweg van Canterbury naar Sandwich fietsen we tussen eikenhakhout en haagbeuken naar Stodmarsh. Vanop de graat van een dertig meter hoge heuvelrug kunnen we links en rechts ver van ons af kijken over de vallei van de Stour voordat de weg abrupt de vlakte in duikt. Voor de liefhebber loopt vanaf de Red Lion pub in Stodmarsh een pad naar het natuurreservaat in de uiterwaarden van de Stour waar veel soorten eenden en andere watervogels gespot kunnen worden. Tussen weilanden, roggeakkers, knalgele koolzaadvelden en rietkragen kronkelt de vlakke weg voort. Een enkele vissende reiger, kwelende rietzangers en leeuwerikken hoog in de hemel vertegenwoordigen de vogelwereld. Richborough Castle is een Saksisch kustfort waarvan een paar massieve muren resten en dat gebouwd werd op de plaats waar in 43 na Christus de Romeinen voet aan land zetten en de nederzetting Rutupiae stichtten. Het pittoreske Sandwich was een van de zogenoemde Cinque Ports. Zo luidde de benaming voor de in 1278 door Koning Edward I ingestelde confederatie van de vijf belangrijkste havensteden aan de Engelse oostkust die als bolwerk moesten dienen in de strijd tegen de invallen van de Vikingen. Aan de noordelijke toegangsweg over de Stour ligt het prachtige poortgebouw de Barbican. Fraaie herbergen zoals de Red Cow met een grote koe op de muur, speciale fietsparkeerplaatsen, stadswallen en veel middeleeuwse sfeer maken het hier aangenaam toeven. De terugweg over het platteland naar Canterbury is wat geaccidenteerder dan op de heenweg en golft tussen overdonderend gele koolzaadvelden met af en toe typisch Engelse, uiterst smalle holle weggetjes. Blikvangers zijn de voor Kent zo karakteristieke konische oast houses, droogsilo's voor hop die zich middels windvanen op de wind keren. In Wingham vormt de Dog Inn een geschikte plek voor een laatste pauze, maar voor we in Bekesbourne rechtdoor trappen voor het laatste stukje naar het begin- en eindpunt van deze rondrit loont het de moeite even linksaf het geteerde "paadje" langs de Nail Bourne te verkennen dat als het ware door de tuinen van de landhuizen naar Patrixbourne loopt. Een rijtje sprookjesachtige cottages roept hier als het ware in koor: "knibbel, knabbel, knuisje, wie loert er naar mijn huisje?".
  

Kaarten
De Britse Topografische Dienst Ordnance Survey brengt twee kaartenseries uit die voor fietsers van belang zijn:
O.S. Travel Master met schaal 1:250.000. Voor Kent, Surrey en Sussex volstaat nr. 9.  O.S. Landranger Maps 1:50.000. Ideaal voor mountainbiken en wandelen en ook zeer geschikt voor het uitzettten van dagtochten vanuit een vaste verblijfsplaats. De fraaiste fietskaarten zijn de Goldeneye Cyclist Road Maps met een schaal 1:126.720 (2 mijl is één inch. Deze helder gekleurde, geplastificeerde kaarten met campings, jeugdherbergen, reliëf, aanbevolen fietsroutes en andere nuttige informatie hebben helaas één nadeel: afstanden en stijgingspijltjes ontbreken. Er bestaat een aparte kaart van Kent en een van Sussex met Surrey.
Alle kaarten zijn ook in Nederland bij de gespecialiseerde reisboekhandel verkrijgbaar.
  
Fietsgidsen en folders
Cycle Tours in Kent, Surrey & Sussex van Ordnance Survey met handige ringband bevat 24 dagtochten zowel op de weg als off-road. Prijs ±10 pond 
  
De oversteek
Alles over de veerdiensten op Dover, Folkestone en Ramsgate en ook over de kanaaltunnel is te vinden in de jaarlijkse brochure Veerdiensten naar Groot-Brittannië en Ierland die bij het Brits Verkeersbureau is aan te vragen en ook o.a. via ANWB kantoren wordt verspreid. Door de concurrentieslag tussen veerdiensten en tunnel wordt er volop met goedkope aanbiedingen gestunt, let dus op de krante-advertenties!
  
Onderdak
De South East England Tourist Board geeft een brochure uit "Cycling in South East England" waarin een lijst met fietsvriendelijke accomodatie is opgenomen. Daarnaast is er volop keus in Bed & Breakfast, Campings, Hotels en (Jeugd)herbergen. Raadpleeg hiertoe de jaarlijks bijgewerkte accomodatiegidsen in de reisboekhandel. Leden van de CTC (Engelse toerfiets unie, lidmaatschap 25 pond) vinden in het CTC Handbook een lijst per graafschap met door de CTC geselecteerde accomodatie. 

Nuttige adressen
*  CTC
    69, Meadrow, Godalming, Surrey GU7 3HS. 
    Tel: 01483-417217. Fax: 426994. 
    E-mail: [email protected] 
    Website: http://www.ctc.org.uk
*  Brits Toeristenbureau 
    Aurora Gebouw (5e), 
    Stadhouderskade 2, 1054 ES Amsterdam. 
    Tel: 020-6855051, Fax: 6186868

Terug