Prijs Euro 6,25
1e druk 2003
ISBN 9077056092

Fietsen vanuit Arnhem
9 fietsroutes met een groot aantal verlengingen en inkortingen 

Arnhem tussen Veluwe en Rijn  Uitverkocht

De  geschreven geschiedenis van de stad Arnhem begint omstreeks het jaar 893 als voor het eerst Arnheym als een van de bezittingen van het Salvator klooster in het Duitse Prüm wordt vermeld. De nederzetting moet gelegen hebben aan de Jansbeek, de beek die door het huidige Park Sonsbeek stroomt, en bestond uit een kerk en enkele boerenhoeven. Deze nederzetting lag niet aan de Rijn, die toen bij Elden stroomde, maar hoger op de oever bij de splitsing van de weg uit Nijmegen naar Utrecht en Zutphen ten noorden van de huidige Eusebiuskerk. Pas later in de middeleeuwen werd de Rijn kunstmatig onderlangs de stadsmuren verlegd. Aan deze nederzetting, inmiddels uitgegroeid tot een versterkte plaats met een 2000-tal inwoners, verleende Graaf Otto II van Gelre op 13 juli 1233 stadsrechten. Onder Graaf Otto groeide de versterkingen in 1291 uit tot een echte stadsmuur met vier grote stadspoorten: de Rijnpoort, de St. Janspoort, de Velperpoort en de Sabelspoort. Van deze vier middeleeuwse stadspoorten is enkel de Sabelspoort aan de zuidkant van de Markt gespaard gebleven. 

Watermolens
In de middeleeuwen lagen aan de Jansbeek een tiental watermolens waarvan nu nog één molen, De Witte Molen van omstreeks 1470 en van bovenaf gerekend de vijfde molen, bewaard is gebleven. Er is nu een bezoekerscentrum in gevestigd.
Waar ooit de stadsmuren een beschermende ring om de binnenstad vormden liggen nu de Eusebius-, Velper- en Janssingels. Wel zijn in de Arnhemse binnenstad een paar middeleeuwse huizen bewaard gebleven zoals het 14e-eeuwse Notarishuis aan de Bakkerstraat 19, het St. Peters Gasthuis met gotische gevel aan de Rijnstraat 71 en het Presickhaeffs Huys uit de vroege 15e eeuw aan de Kerkstraat 19. Aan de Rijnstraat zijn 39 historische kelders uit de 13e, 14e en 15e eeuw onlangs in oude glorie hersteld. De diverse kelders zijn met elkaar verbonden en middels een drietal ingangen voor het publiek toegankelijk gemaakt.
Van iets latere datum (1545) dateert het Maarten van Rossumhuis, ook wel Duivelshuis genoemd op de hoek van de Koningsstraat en Walburgstraat. In dit fraaie renaissance bouwwerk dat een geheel vormt met het moderne stadhuis zetelt de huidige gemeenteraad. In de 16e eeuw resideerde in dit Duivelshuis de geduchte veldheer Maarten van Rossum die de troepen van Graaf Karel van Gelre in de Gelderse vrijheidstrijd aanvoerde. Niet ver van het Duivelshuys op de hoek van de Markt en de Turfstraat ligt de Stadswaag uit 1761-1768.  

Eusebiuskerk
Er tegenover staat echter de grootste blikvanger van de Arnhemse binnenstad: de 93 meter hoge Eusebiustoren. De Grote- of Eusebiuskerk is een kruisbasiliek in Nederrijns-laatgotische stijl die tussen 1452 en 1650 werd gebouwd op de plaats van de vroegere St. Maartenskerk. In 1470 was het middenschip klaar, maar de toren bereikte pas tussen 1650 en 1651 zijn uiteindelijke hoogte van 93 meter. Net als de rest van het centrum werd ook de Eusebiustoren in september 1944 tijdens de slag om Arnhem verwoest. De toren werd herbouwd tussen 1956 en 1964 en bij de recente restauratie voorzien van een moderne glazen panoramalift die geruisloos naar de Belvedère op 73 meter hoogte voert. Het Eusebiuscarillon met 53 klokken en een totaal gewicht van 50.000 kilo is het meest omvangrijke van Europa.

Slag om Arnhem  
In het kader van de Operatie Market Garden landden op 17 september 1944 10.000 Poolse en Britse parachutisten op de heide bij Ede, Wolfheze en Heelsum. De bedoeling was door te stoten naar de Arnhemse Rijnbrug om daar een bruggenhoofd te vormen in het kader van de geallieerde opmars. Door onverwacht felle tegenstand van de Duitsers slaagden slechts 600 man onder leding van Luitenant Kolonel John Frost erin de brug te bereiken. Na 4 dagen van bittere strijd waarbij de binnenstad van Arnhem geheel verwoest werd moesten Frost en zijn overlevende manschappen zich overgeven. In de nacht van 21 september wisten slechts 3000 man van de 10.000 die aan Operatie Market Garden waren gevonden zich aan de overkant van de Rijn in veiligheid te brengen. Op het Airborneplein, in de volksmond de Berekuil genoemd, bevindt zich het Airborne Monument ter herinnering aan de Slag om Arnhem.
 


Info

Alle fietsroutes beginnen en eindigen op de Markt aan de kant van de Eusebiuskerk
Het routeboekje is voorzien van heldere digitaal getekende kaarten en ruim geïllustreerd met foto's.

Het boekje is in Arnhem te koop bij:
de VVV, diverse boekhandels en rijwielzaken 
via de E-shop van de Stichting Recreatief Fietsen onder de knop bestellen.
Prijs € 6,25
80 pagina's met een praktisch ringbandje bijeengebonden
   

De routes
1 • Doesburgroute; 53.8 km 
In te korten tot 32.6 km
Te verlengen naar 59.8 km
2 • Doornenburgroute; 38.7 km
In te korten tot 17.8 km
3 • Doorwerthroute; 27.0 km 
In te korten tot 16.5 km
Te verlengen naar 40.0 km
4 • Ginkelse Heideroute; 46.1 km 
In te korten tot 29.7 km
5 • Hoge Veluweroute; 45.3 km 
6 • Planken Wambuisroute; 39.4 km 
Te verlengen tot 49.5 km
7 • Loenermarkroute; 66.9 km 
In te korten tot 62.4 of tot 34.4 km
8 • Posbankroute; 35.5 km 
9 • Rondom Arnhem; 33.7 km